Xemsarî bû sedema karesatê: Gola Wanê bûye…

Hewlêr (Rûdaw) – Gola Wanê ya li parêzgeha Wanê ya Bakurê Kurdistanê ye û wekî yek ji mîratên xwezayî yên herî giring ên cîhanê tê naskirin, îro bi metirsiyeke mezin a jîngehê re rû bi rû ye.

Bi hatina demsala biharê û zêdebûna barîna baranê re, rûbarên ku ji herêmên gundan derbas dibin, li şûna ku avê bibin nav golê, plastîk û bermayiyên malan ên ku bi salan e hatine komkirin, bi lez û bez li nava Gola Wanê diherikînin Wanê.

Dîmenên ku ji herêmê tên, rûyê rast ê xemsariya birêveberiyên xwecihî û qirkirina jîngehê ya ku bi destê mirovan tê kirin, bi awayekî tirsnak eşkere dikin.

Gol bûye çop û zibilxane

Niştecihên herêmê yên ku her biharê bi heman dîmenan re rû bi rû dimînin, nerazîbûna xwe li hemberî xemsariya birêveberiyên xwecihî û saziyên peywendîdar ên herêmê nîşan da.

Ekosîstem di bin metirsiyê de ye

Pispor û jîngehparêz hişyariyê didin ku ev qirêjiya jîngehê ne tenê xirabûna dîmenan e lê di heman demê de kalîteya ava golê jî têk dibe.

Li gorî pisporan, çopên ku diherikin nava golê, jiyana zîndewerên endemîk ên golê jî tehdît dikin.

Pispor hişyariyê didin ku eger tedbîrên bilez neyên wergirtin, ev ava qirêj dê di demeke dirêj de avahiya kîmyayî ya golê xirab bikin û pirsgirêkên mezin ên biyolojîk derxin holê.

Bangawaziya tedbîrên bilez

Pispor ji bo çareserkirina vê karesata jîngehê, daxwaza plana çalakiyên berfireh dikin.

Jîngehparêz di vê çarçoveyê de pêşniyar dikin ku çem û rûbar bi awayekî rêkûpêk bên paqijkirin.

Avrêj û avên kanalîzasyonê yên ku tên ser golê bên paqijkirin rê li ber qirêjiya golê were girtin.

Birêveberiyên xwecihî çavdêriyên xwe zêde bikin û cezayên cidî li ser binpêkeran ferz bikin.

Jîngehparêzên ku ji bo parastina Gola Wanê banga tedbîran dikin.